Blog

BREXIT SONRASI YENİ GÖÇMENLİK SİSTEMİ

Brexit referandumu öncesinde, sonrasında ve seçimlerde gündemi sürekli meşgul eden göç konusu ile ilgili Birleşik Krallık’ın planı resmi kaynaklarca ilk kez doğrulandı. Bugün (19 Şubat 2020) içerisinde İçişleri Bakanı Priti Patel’in açıklamaları ile yayınlanan içeriğe göre Brexit geçiş dönemi sonunda (1 Ocak 2021 itibariyle) yürürlüğe girecek göç sistemi açıklandı.

Daha önce de tahmin edildiği üzere mevcut sistemin yerini puan bazlı sistem (Points-Based System) alacak. Peki bunun pratikte anlamı nedir? Öncelikle mevcut sistemden neler gidecek inceleyelim.

En önemli konu Avrupa Birliği ile yapılan bütün serbest hareket anlaşmalarının tarihe gömülecek olması. Avrupa Birliği vatandaşlarının Birleşik Krallık’a serbestçe gelip çalışmalarına, yaşamalarına ve iş kurmalarına artık imkan verilmeyecek.

Ek olarak, Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği anlaşmaları dolayısıyla uygulamakta olduğu üçüncü ülkelerle olan geçerli imtiyaz anlaşmaları da sonlanacak. Bu anlaşmalardan en önemli ve aktif uygulananı Türkiye ile yapılmış olan Ankara Anlaşması. Bu süreç sonunda Ankara Anlaşması (ECAA) üzerinden yapılan ilk başvuru hakkı da tarihin tozlu sayfalarındaki yerini alacak. Halihazırda Ankara Anlaşması ile Birleşik Krallık’a yerleşmiş kişilerin oturumlarını uzatma ve süresiz oturum alma hakları ise devam edecek. Benzer bir anlaşma ise yürürlüğe girmeyecek.

Bundan yapabileceğimiz çıkarım şudur: Birleşik Krallık tüm ülkelere aynı mesafede, imtiyaz tanımayan yeni bir sistem yürürlüğe koyuyor. Avrupa Birliği ülkeleri ya da Türkiye gibi çalışma ve oturum hakları açısından imtiyaz sahibi ülkeler ayrıcalıklarını kaybediyor.

Mevcut “Tier” sistemindeki uygulamalar da büyük ölçüde değişiyor. Yeni kategorilerde göze çarpan en önemli iki konu Points-Based Immigration (Puana Dayalı Göçmenlik) ve Global Talent Scheme (Global Yetenek Kategorisi).

Puana Dayalı Sponsorlu Göçmenlik

Points-Based Immigration şu an yürürlükte olan Tier 2 General kurallarının değiştirilmesi ile oluşturuluyor. UKVI kotaları kaldırılıyor ve işverenin Resident Labour Market Test diye adlandırılan işçiyi önce içerideki kaynaklarda arayıp bulamadığını kanıtlama mecburiyeti kalkıyor. MAC’in tavsiyesi üzerine bir iş teklifinde beklenen alt maaş sınırı £25,600 olarak belirlendi. Başvuracak kişinin eğitimi, İngilizce seviyesi, işverenden verilen iş teklifi, bu iş teklifinin niteliği dikkate alınarak 70 puanlık bir skor’a ulaşması gerekecek.

Yabancı çalışanları ise almak isteyen şirketlerin sponsorluk koşulları rahatlatıldı ve çalıştırabilecekleri işçi sayısı kotaları kalktı. Peki sistem pratikte nasıl işleyecek?

Birleşik Krallık’ta çalışmak isteyen yabancı ülke vatandaşları artık 70 puan toplamak zorundalar.

– Sponsorluk verebilen bir şirketten iş teklifi 20 PUAN
– Göçmenin eğitimine uygun iş tanımı 20 PUAN
– İngilizce yeterliliği 10 PUAN
– Maaş seviyesi (£25,600 ve yukarısı) 20 PUAN
– Maaş seviyesi (£23,040 – £25,600) 10 PUAN
– Maaş seviyesi (£23,040 ve altı) 00 PUAN
– Yetersiz Meslek Listesi dahili bir iş 20 PUAN
– İşle alakalı konuda doktora sahibi olmak 10 PUAN
– Teknoloji ve bilim alanında alakalı konuda doktora 20 PUAN

Görüldüğü üzere akademik ve profesyonel niteliklerin öne çıktığı bir sistem 2021 itibarıyla yürürlükte olacak. Maaş seviyesi düşük olduğu takdirde alanda doktora yapmış olmak ya da tanımlanan işin Shortage Occupation List, yani devletin belirlediği ve işgücüne ihtiyaç duyulan alanda bir iş olması gerekli. Bu niteliklerden bazıları zorunlu iken bazıları başka niteliklerle değişimli olarak gerekli skor’a ulaşmak üzere hesaba katılabiliyor olacak. Özellikle Doktora sahibi kişiler, STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik) alanlarından profesyoneller, mesleği ülkede yetersizliği tespit edilmiş meslekler listesi içinde yer alıyor olanlar, daha avantajlı olacaklar.

Global Yetenek Kategorisi

Global Talent Scheme (Global Yetenek Kategorisi) ise alanında başarılı bilim adamları ve profesyonellerin Birleşik Krallık’a herhangi bir iş teklifi olmadan yerleşmesinin önünü açmakta. STEM (Science Technology Engineering and Mathematics) yani bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanında başarılı olan ve yine puan kriterlerini dolduran, akademik olarak yeterli olan ve Birleşik Krallık’taki bir enstitüden (endorser) tavsiye edilen kişiler Birleşik Krallık’a bir iş teklifi almadan yerleşebilecekler. Bu kategoride yeni düzenlemeler ve eklemeler yapılacağı da bildirildi.

Yeni sistemde artık Birleşik Krallık iş teklifi ile ülkeye gelmek isteyenler için kuralları rahatlatmış oldu. Ancak düşük yetenek profilinde olanlar için bir açık yol bırakılmadı. Ziraat, inşaat, hizmet endüstrisinde ve üretim ağlarında çalışan düşük yetenek profilinden işçiler için düzenlemeler olmayacak.

Author


Avatar